Blog overzicht
Programma

The Critics’ Darlings: Dit zijn de lievelingsfilms van de critici

Gepost op 23 mrt 2017 om 16:27 door We Are Public

Je hebt filmklassiekers en je hebt filmklassiekers. Je hebt culturele fenomenen die heel de wereld heeft gezien, en je hebt een heel ander soort filmklassieker: het lievelingetje van de critici. Tot die laatste categorie behoren films die je tig keer hebt gezien, of juist helemaal nooit. Omdat we je de kans willen geven om die ene klassieker stiekem in te halen, of om je lievelings juist voor de zoveelste keer te kijken, stelden We Are Public en Lab111 een reeks samen: The Critics’ Darlings. In april ga je achtereenvolgens naar de onbetwiste nummer één van de filmcritici, de meest romantische Britse film aller tijden, een cynisch drama over het fascisme in Italië en een weelderig sprookje.

Vertigo

Iedere tien jaar vraagt het Britse filmblad Sight & Sound aan critici van over de hele wereld om te stemmen op hun ‘Greatest Films of All Time’. Vijftig jaar lang verkozen zij Orson Welles’ Citizen Kane tot beste film, maar in 2012 kwam daar abrupt verandering in. Toen stond de eeuwige-nummer-twee, Vertigo van master of suspense Alfred Hitchcock, plotseling op de eerste plek. Verrassend, vooral omdat Hitchcocks film bij de release in 1958 helemaal niet herkend werd als meesterwerk.

Als je Vertigo nog nooit gezien hebt, is het beter om niet al te veel weten over de plot. Hoofdpersoon is Scottie, die zijn baan bij de politie heeft moeten opgeven vanwege zijn hoogtevrees. Een oude kennis huurt hem in als privédetective omdat er iets vreemds aan de hand is met zijn echtgenote.

Voor Sight & Sound schreef de vooraanstaande Spaanse criticus Miguel Marías het essay Forever Falling, over waarom Vertigo niet direct een succes was en waarom we de film nu juist steeds opnieuw willen zien. “Why, after watching Vertigo more than, say, 30 times, are we confident that there are things to discover in it?

In 1958 was vakblad Variety overigens overwegend positief over dit stukje ‘solid entertainment in the Hitchcock tradition’. Hetzelfde gold voor The New York Times. Zij typeerden Vertigo als een film ‘all about how a dizzy fellow chases after a dizzy dame, the fellow being an ex-detective and the dame being—well, you guess’.

Brief Encounter

De één is een van de belangrijkste Britse toneelschrijvers van de twintigste eeuw; de ander maakte epische spektakelfilms zoals Doctor Zhivago en Lawrence of Arabia. Samen maakten Noël Coward en David Lean een van de meest gevierde filmklassiekers aller tijden: Brief Encounter uit 1945. De eenvoudige maar aangrijpende plot over een gedoemde affaire baseerde scenarist Coward op zijn eigen toneelstuk, Still Life.

In 1946 repte The New York Times in hun recensie van Brief Encounter van een ‘uncommonly good little picture’. Een understatement, vinden wij. Een paar jaar geleden was er alsnog gerechtigheid: The Guardian riep de film uit tot the best romantic film of all time.

Meer lezen over Brief Encounter? Het invloedrijke dvd-label The Criterion Collection leverde maar liefst drie essays over de klassieker: een van de Britse filmjournalist Adrian Turner, Riskiest Thing I Ever Did van Kevin Brownlow en een essay van Ian Christie over de samenwerking tussen Coward en Lean.

In de poll van Sight & Sound uit 2012 eindigde Brief Encounter op de 154e plaats, en was daarmee verzekerd van een plek in de Top 250.

Il conformista

Zo eenvoudig als Brief Encounter is, zo complex is Il conformista, een ontnuchterende film over het fascisme in Italië. Bernardo Bertolucci, in 1970 een aanstormend maar nog niet breed bekend talent, baseerde zijn film op de gelijknamige roman van Alberto Moravia. Het verhaal vertelt over een man die in opdracht van de fascistische overheid zijn voormalige mentor, een anti-fascist, opspoort om hem uit te leveren.

Bij de release in 1970 schreef The New York Times over Il conformista: “The Conformist is flawed, perhaps, but those very flaws may make it Bertolucci’s first commercially popular film, at least in Europe where there always seems to be a market for intelligent, upper middle-class decadence.” Wij snappen ook niet precies wat ze ermee bedoelen…

Recenter, namelijk twee jaar geleden, schreef onze filmredacteur Basje Boer een column over het monster dat in ieder van ons schuilt. Il conformista, die destijds werd vertoond in De Uitkijk, was een van de voorbeelden die ze in haar stuk noemde: “Il conformista schijnt licht op een van de meest duistere kanten van de mens, namelijk zijn neiging om zich aan te passen. Hoofdpersoon Marcello Clerici is zo gebrand op wat je een ‘normaal’ bestaan zou kunnen noemen – een vrouw, een kind, een keurige baan – dat hij er zijn menselijkheid voor zou inruilen. [-] Kijk de film vanwege zijn ambigue hoofdpersoon, vanwege de oogstrelende fotografie en art direction, vanwege de thematiek die niets aan urgentie heeft ingeboet.”

In de poll van Sight and Sound staat Il conformista op de 102e plek, nét niet in de top 100 dus.

The Red Shoes

De befaamde Amerikaanse filmcriticus Roger Ebert omschreef The Red Shoes als volgt: “The most popular movie ever made about the ballet and one of the most enigmatic movies about anything.” In 1948 pakte het Britse filmblad Picturegoer het anders aan. De recensent van dienst schreef: “This uncommonly beautiful film is one that you certainly should not miss, even if you are one of those who say ‘Ballet bores me’.”

The Red Shoes, los gebaseerd op het beroemde sprookje van Andersen, vertelt een verhaal-in-een-verhaal. Wikipedia vat het bondig voor ons samen: “De veeleisende balletimpresario Boris Lermontov stoomt Victoria Page klaar voor een carrière als een beroemde ballerina. Zij wordt echter verliefd op de componist van het muziekstuk The Red Shoes en staat voor een moeilijke keuze: kiest ze voor de liefde of voor het ballet?”

The Red Shoes is de belangrijkste film van het beroemdste Britse regisseursduo aller tijden: Michael Powell en Emeric Pressburger. Verder leverde het duo, dat ook bekend staat als The Archers, geliefde films af als The Life and Death of Colonel Blimp, Black Narcissus en A Matter of Life and Death. Ze staan dan ook met maar liefst zes (!) films in de Top 250 van de poll van Sight & Sound. En niet alleen critici zijn fan, ook collega-regisseurs, zoals Martin Scorsese en Paul Verhoeven, betuigen graag hun liefde voor The Archers.

In de poll van Sight & Sound staat The Red Shoes op nummer 117.

In april kan je naar alle films uit de reeks LAB Classics x We Are Public: The Critics’ Darlings

5 april: Vertigo | LAB Classics x We Are Public: The Critics’ Darlings
12 april: Brief Encounter | LAB Classics x We Are Public: The Critics’ Darlings
19 april: Il conformista | LAB Classics x We Are Public: The Critics’ Darlings
26 april: The Red Shoes | LAB Classics x We Are Public: The Critics’ Darlings